MENÜ
Antalya
Gün Haber
PAYLAŞ 
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Facebook'ta Paylaş
Antalyalı yörükler hastalığa karşı kullanmış
Sağlık
25 Nisan 2020 Cumartesi 08:35

Antalyalı yörükler hastalığa karşı kullanmış

Koronadan kurtulan hastaların verdiği kanlardan ayrıştırılarak kullanılan plazmalar yeni hastalar için umut olurken, Toroslar'da varlıklarını sürdüren yörüklerin, keçi sürülerinde görülen bulaşıcı akciğer hastalığına karşı benzer bir aşılama yöntemi uyguladıkları ortaya çıktı.

Yaz aylarında görülen ve hayvanın akciğerini etkileyerek solunum sıkıntısına neden olan 'ciğer ağrısı' hastalığına karşı sürüdeki diğer hayvanları korumak için, ölen hayvanın karaciğerindeki kandan yararlanan Yörüklerin, bu kanla sağlam hayvanların kulaklarına aşı yaptıkları belirtildi. Şaşırtan geleneğin, Toroslar'ın yüksek kesimlerinde yaşayan Yörüklerce yüzlerce yıldan bu yana uygulandığı ifade edildi.

Akdeniz Üniversitesi Yörük Kültürü ve Uygulama Araştırma Merkezi (YÖRKAM) Müdürü Doç. Dr. Fatih Uslu, kendisinin de bir Yörük çocuğu olduğunu belirterek, anne ve babasının anlattığı bu yöntemin, tüm dünyanın Covid-19 salgınıyla mücadele ettiği ve aşı çalışmaları için bilim insanlarının çaba gösterdiği bu dönemde, kendisine hayli ilginç geldiğini söyledi. Antalya'nın Manavgat ilçesinde yaşayan annesi Fatmana Uslu ile babası Ali Uslu'nun, ihtiyaçlarını karşılamak için yanlarına gittiğinde kendisine Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde bir Covid-19 hastasına uygulanan immün plazma tedavisini sorduklarını belirten Doç. Dr. Uslu, "Anne ve babama immün plazma tedavisinin ne olduğunu anlattığımda 'Oğlum buna benzer bir uygulamayı biz keçiler üzerinde eskiden uyguluyorduk' dediler. Anlattıkları bana da çok ilginç geldi" ifadelerini kullandı.

Yörük kültürünün, Türk milli kültürünün en güçlü, en dominant öğelerinden birisi olduğunu kaydeden Doç. Dr. Uslu, ''Kaybolmaya yüz tutmuş değerlerin, yüksek dağlarda muhafaza edildiği bir gerçektir. Dolayısıyla halk kültürü, hem halk hekimliği bağlamında, hem de geleneksel Türk milli kültür bağlamında korunmaya ihtiyaç duymaktadır" diye konuştu.

TOROSLARDA VARLIKLARINI SURDUREN YORUKLERIN, KECI SURULERINDE GORULEN BULASICI 'CIGER AGRISI' HASTALIGINA KARSI SURUDEKI DIGER HAYVANLARI KORUMAK ICIN OLEN HAYVANIN KARACIGERINDEKI KANLA SAGLAM HAYVANLARIN KULAKLARINA ASI YAPTIKLARI BELIRTILDI.(FOTO:ANTALYA-DHA)

‘HASTALIĞI İNLEME VE SOLUNUM SIKINTISINDAN ANLIYORLARDI’

Doç. Dr. Uslu, Toroslar’da yaşayan Yörüklerin, keçi sürülerinde zaman zaman görülen bulaşıcı 'ciğer ağrısı' hastalığını, hayvanın durgunlaşması, gözlerinde çapak oluşması, solunum sıkıntısı çekmesi ve inlemesinden anladıklarını belirtti. Hastalığa karşı sağlam keçileri korumak için ölen hayvanın ya da hastalandığı için kesilen hayvanın karaciğerinin çıkarılıp, bir leğende bir süre bekletildiğini belirten Doç. Dr. Uslu, leğendeki karaciğerin kanı biraz pıhtılaşınca kalın pamuk iplikli çuvaldızın, karaciğerden geçirildiğini aktardı. Doç. Dr. Uslu, çuvaldızdaki pamuk iplik kanı emdikten sonra çıkarıldığını, ardından kanlı pamuk iplik takılı çuvaldızla keçilerin kulaklarına aşılama yapıldığını ifade etti. Doç. Dr. Uslu, ''Bir tür aşılama olan bu uygulama yavaş yavaş yapılıyormuş. Amaç, hastalık nedeniyle ölmüş hayvanın kanı ile sağlam hayvanın kanının karışması. Bu yöntem başarılı da oluyormuş. Bulaşıcı hastalığın sürüdeki diğer hayvanlara geçmesi engelleniyormuş" diye konuştu.

TOROSLARDA VARLIKLARINI SURDUREN YORUKLERIN, KECI SURULERINDE GORULEN BULASICI 'CIGER AGRISI' HASTALIGINA KARSI SURUDEKI DIGER HAYVANLARI KORUMAK ICIN OLEN HAYVANIN KARACIGERINDEKI KANLA SAGLAM HAYVANLARIN KULAKLARINA ASI YAPTIKLARI BELIRTILDI.(FOTO:ANTALYA-DHA)

‘BİZ BUNA 'KAN AŞISI' DERDİK’

Doç. Dr. Uslu’nun annesi Fatmana Uslu (74), kendilerine dedelerinin öğrettiği bu uygulamayı yıllarca yaptıklarını anlatırken, ''Keçi sürülerinde ciğer ağrısı diye bir hastalık 5-10 yılda bir ortaya çıkardı. Sürüleri birbirinden korurduk. Bulaşıcı bir hastalıktı bu" dedi. Sürüden bir hayvan öldüğünde ölen hayvanın ciğerini leğene koyduklarını söyleyen Uslu, ''Sonra iğneye bir pamuk iplik takardık. Ciğerin içinden iplikli iğneyi geçirip, sonra da bu iğneyi sürüdeki sağlam hayvanların kulağından geçirirdik. Aşılanan keçinin kulağında iğne yeri biraz şişerdi. Fayda da ederdi bu yöntem. Böylece kan aşısı yapardık sürüye" diye konuştu.

‘HASTALIK YAZ AYLARINDA GÖRÜLÜRDÜ’

Doç. Dr. Uslu’nun babası Ali Uslu (76) da kendilerinin Bozahmetli Yörükleri olduklarını belirterek, yaz aylarında Manavgat’tan Konya’nın Seydişehir Yaylası’na çıktıklarını söyledi. Eşi Fatmana Uslu’nun anlattığı gibi sürülerde görülen bu bulaşıcı hastalığın adının 'ciğer ağrısı' olduğunu belirten Ali Uslu, şunları söyledi:

''Sürülerde görülen bu bulaşıcı hastalık genelde yaz aylarında ortaya çıkardı. Bir sürü diğer sürüye karışınca mutlaka hayvanlardan birbirine bulaşıyordu. Biz de aşı ile tedavi ediyorduk. O zamanki tedaviler böyleydi ama faydasını görüyorduk."

TOROSLARDA VARLIKLARINI SURDUREN YORUKLERIN, KECI SURULERINDE GORULEN BULASICI 'CIGER AGRISI' HASTALIGINA KARSI SURUDEKI DIGER HAYVANLARI KORUMAK ICIN OLEN HAYVANIN KARACIGERINDEKI KANLA SAGLAM HAYVANLARIN KULAKLARINA ASI YAPTIKLARI BELIRTILDI.(FOTO:ANTALYA-DHA)

TOROSLARDA VARLIKLARINI SURDUREN YORUKLERIN, KECI SURULERINDE GORULEN BULASICI 'CIGER AGRISI' HASTALIGINA KARSI SURUDEKI DIGER HAYVANLARI KORUMAK ICIN OLEN HAYVANIN KARACIGERINDEKI KANLA SAGLAM HAYVANLARIN KULAKLARINA ASI YAPTIKLARI BELIRTILDI.(FOTO:ANTALYA-DHA)

TOROSLARDA VARLIKLARINI SURDUREN YORUKLERIN, KECI SURULERINDE GORULEN BULASICI 'CIGER AGRISI' HASTALIGINA KARSI SURUDEKI DIGER HAYVANLARI KORUMAK ICIN OLEN HAYVANIN KARACIGERINDEKI KANLA SAGLAM HAYVANLARIN KULAKLARINA ASI YAPTIKLARI BELIRTILDI. AKDENIZ UNIVERSITESI YORUK KULTURU VE UYGULAMA ARASTIRMA MERKEZI (YORKAM) MUDURU DOC.DR. FATIH USLU, ACIKLAMA YAPTI.(FOTO:ANTALYA-DHA)
Selma KUNAR/ANTALYA, (DHA)-

Yorum Ekle
Yorumunuz gönderildi
Yorumunuz editör incelemesinden sonra yayınlanacaktır
Yorumlar
 M.KEMAL SALLI
 23 Haziran 2020 Salı 16:32
Çicek aşısı da benzer şekilde uygulanırdı. Bu aşı uygulamasını Avrupa''ya, İngiltere''nin Istanbul.Büyükelçisinin eşi tanıtmıştır. Bu uygulamayı, önce yazdığı mektuplarla anlatan Madam Pampadur, Ingiltere''ye döndüğünde uygulama çalışmalarına öncülük etmişti.
 Hayriye
 18 Mayıs 2020 Pazartesi 04:02
Eskişehir, karakeçili yoruklerindenim , bir kez daha gurur duydum yorukluğumle...?? yokluğa çözüm üretmek ve iyi bir eğitim almak icin de elinden geleni yapmak soyumuzun özelliği...
 ertugrul
 8 Mayıs 2020 Cuma 14:40
biz manisa yoresi horzum yoruklerindeniz bizde soyle yapilir ;3.Keçebaş : Daha ziyade keçilerin akciğerlerinde oluşur. Belirtisi; hayvan iniler, düşkün ve halsiz , iştahsız olur. Yürüyemez. Çaresi: Bu hastalıklı hayvan kesilerek Akciğeri çıkarılarak doğranır. Sarımsak, pamuk ipliği ve tuzla karıştırılarak dövülür. Bu karışım bir kap içine konularak bir gün (24 saat) bekletilerek kokuşması sağlanır. Sonra bulamaç halindeki eriyikten iplik alınarak yorgan iğnesine geçirilerek diğer hayvanların (Koyun-Keçi) kulaklarından veya koltuk altlarından geçirilerek iplik kulakta bırakılarak makasla bir (3-5 Cm.) miktarı kesilmek suretiyle bırakılır. Böylece aşı yapılarak hastalığın diğer hayvanlara intikali önlenmiş olur. Eğer aşı yararlı olacak ise hayvanın kulağı şişer, aksi halde şişmez. Bu hastalık akciğerde (72, 84) oluşmaktadır.
 Harun Alim
 7 Mayıs 2020 Perşembe 22:37
Saygılar’bütün ulusumun insanlarına” Bu uygulama,uluslararası TIP kitaplarında olmalı,olmalıki ,yörüklerimizin bile tıpta aşama kaydettiğini bütün DÜNYA bilmeli, Selamlar
 Mehmet Coban
 7 Mayıs 2020 Perşembe 20:23
Kayseri.Sariz da bunun benzeri uygulamalar vardi. O donemde dag koylerinin ilaca ulasimi imkansizdi
 Ahmet Arkın
 7 Mayıs 2020 Perşembe 08:53
Boşuna dememiş adam: "Bozuk saatin varsa,yörüğe tamir ettir" diye.
 Hüseyin Günaydın
 5 Mayıs 2020 Salı 17:34
Günümüzde de insanlar üzerinde uygulanması gerekir diye düşünüyorum.
 Mesut okur
 5 Mayıs 2020 Salı 11:38
Cehaletçağdaşlaşma (!) ve asagilik duygulsrmiz nedeniyle kaybettiklerimizden. Kan aşısı. Çiçek aşısı ve daha niceleri...
 Selâhaddin Demir
 4 Mayıs 2020 Pazartesi 10:46
Yörükler bilir itiraz yok.
 Ramazan Kerim Özkan
 2 Mayıs 2020 Cumartesi 18:29
Toroslar’da 20 yıl Veteriner Hekimlik yaptım. Keçi Ciğer Ağrısı (Halk arasında Keçebaş) hastalığına karşı yaşlı yörüklerden bana anlatılanlarda şu şekilde: Hasta olan veya ölen keçinin ak çiğeri birkaç diş sarımsakla bir havanda döğülür. Bu inceltilmiş karışımdan bir iğneli iblik geçirilip, bu iğneli iblik kulaktan bir taraftan, bir tarafa geçirilerek hastalıktan korunma sağlanırmış. Şimdi ise çok bulaşıcı ve öldürücü olan KEÇİ ÇİĞER HASTALIĞINA karşı Veteriner Araştırma Enstitülerinin hazırladığı kulaktan deri altına yapılan Keçi Çiğer Ağrısı Aşısı ile ; keçilerin ak çiğerlerinde görülen, iltihaplanma, ak ciğerlerin kaburgalara yapışmasını oluşturan, solunum güçlüğü, burun akıntısı ve gözlerde çapaklanma yapan, bulaşıcı ve öldürücü hastalıktan korunma çok rahat sağlanmaktadır. Sevgilerimle... Ramazan Kerim Özkan Veteriner Hekim 8. Dönem Antalya-Korkuteli İl Genel Meclis Üyesi, 22-23-24. Dönem Burdur Milletvekili
Benzer Haberler
Sayfa başına gitSayfa başına git
Masaüstü Görünümü  ♦   İletişim  ♦   Künye
Copyright © 2021 Gün Haber